श्री महाभारत  »  पर्व 9: शल्य पर्व  »  अध्याय 46: मातृकाओंका परिचय तथा स्कन्ददेवकी रणयात्रा और उनके द्वारा तारकासुर, महिषासुर आदि दैत्योंका सेनासहित संहार  »  श्लोक 3-30h
 
 
श्लोक  9.46.3-30h 
प्रभावती विशालाक्षी पालिता गोस्तनी तथा।
श्रीमती बहुला चैव तथैव बहुपुत्रिका॥ ३॥
अप्सु जाता च गोपाली बृहदम्बालिका तथा।
जयावती मालतिका ध्रुवरत्ना भयंकरी॥ ४॥
वसुदामा च दामा च विशोका नन्दिनी तथा।
एकचूडा महाचूडा चक्रनेमिश्च भारत॥ ५॥
उत्तेजनी जयत्सेना कमलाक्ष्यथ शोभना।
शत्रुंजया तथा चैव क्रोधना शलभी खरी॥ ६॥
माधवी शुभवक्त्रा च तीर्थनेमिश्च भारत।
गीतप्रिया च कल्याणी रुद्ररोमामिताशना॥ ७॥
मेघस्वना भोगवती सुभ्रुश्च कनकावती।
अलाताक्षी वीर्यवती विद्युज्जिह्वा च भारत॥ ८॥
पद्मावती सुनक्षत्रा कन्दरा बहुयोजना।
संतानिका च कौरव्य कमला च महाबला॥ ९॥
सुदामा बहुदामा च सुप्रभा च यशस्विनी।
नृत्यप्रिया च राजेन्द्र शतोलूखलमेखला॥ १०॥
शतघण्टा शतानन्दा भगनन्दा च भाविनी।
वपुष्मती चन्द्रसीता भद्रकाली च भारत॥ ११॥
ऋक्षाम्बिका निष्कुटिका वामा चत्वरवासिनी।
सुमङ्गला स्वस्तिमती बुद्धिकामा जयप्रिया॥ १२॥
धनदा सुप्रसादा च भवदा च जलेश्वरी।
एडी भेडी समेडी च वेतालजननी तथा॥ १३॥
कण्डूति: कालिका चैव देवमित्रा च भारत।
वसुश्री: कोटरा चैव चित्रसेना तथाचला॥ १४॥
कुक्कुटिका शङ्खलिका तथा शकुनिका नृप।
कुण्डारिका कौकुलिका कुम्भिकाथ शतोदरी॥ १५॥
उत्क्राथिनी जलेला च महावेगा च कङ्कणा।
मनोजवा कण्टकिनी प्रघसा पूतना तथा॥ १६॥
केशयन्त्री त्रुटिर्वामा क्रोशनाथ तडित् प्रभा।
मन्दोदरी च मुण्डी च कोटरा मेघवाहिनी॥ १७॥
सुभगा लम्बनी लम्बा ताम्रचूडा विकाशिनी।
ऊर्ध्ववेणीधरा चैव पिङ्गाक्षी लोहमेखला॥ १८॥
पृथुवस्त्रा मधुलिका मधुकुम्भा तथैव च।
पक्षालिका मत्कुलिका जरायुर्जर्जरानना॥ १९॥
ख्याता दहदहा चैव तथा धमधमा नृप।
खण्डखण्डा च राजेन्द्र पूषणा मणिकुट्टिका॥ २०॥
अमोघा चैव कौरव्य तथा लम्बपयोधरा।
वेणुवीणाधरा चैव पिङ्गाक्षी लोहमेखला॥ २१॥
शशोलूकमुखी कृष्णा खरजङ्घा महाजवा।
शिशुमारमुखी श्वेता लोहिताक्षी विभीषणा॥ २२॥
जटालिका कामचरी दीर्घजिह्वा बलोत्कटा।
कालेहिका वामनिका मुकुटा चैव भारत॥ २३॥
लोहिताक्षी महाकाया हरिपिण्डा च भूमिप।
एकत्वचा सुकुसुमा कृष्णकर्णी च भारत॥ २४॥
क्षुरकर्णी चतुष्कर्णी कर्णप्रावरणा तथा।
चतुष्पथनिकेता च गोकर्णी महिषानना॥ २५॥
खरकर्णी महाकर्णी भेरीस्वनमहास्वना।
शङ्खकुम्भश्रवाश्चैव भगदा च महाबला॥ २६॥
गणा च सुगणा चैव तथा भीत्यथ कामदा।
चतुष्पथरता चैव भूतितीर्थान्यगोचरी॥ २७॥
पशुदा वित्तदा चैव सुखदा च महायशा:।
पयोदा गोमहिषदा सुविशाला च भारत॥ २८॥
प्रतिष्ठा सुप्रतिष्ठा च रोचमाना सुरोचना।
नौकर्णी मुुखकर्णी च विशिरा मन्थिनी तथा॥ २९॥
एकचन्द्रा मेघकर्णा मेघमाला विरोचना।
 
 
अनुवाद
कुरुवंशी! भरतकुलनन्दन! राजेंद्र! वे नाम इस प्रकार हैं- प्रभावती, विशालाक्षी, पलिता, गोस्तानी, श्रीमती, बहुला, बहुपुत्रिका, अप्सु जाता, गोपाली, बृहदम्बलिका, जयावती, मालतिका, ध्रुवरत्न, भाकिनी, वसुदामा, दामा, विशोका, नंदिनी, एकचूड़ा, महाचूड़ा, चक्रनेमि, उत्करिणी, जयत्सेना, कमलाक्षी, शोभना, शत्रुंजय, क्रोधन, शलभि, खारी। माधवी, शुभवक्त्र, तीर्थनेमि, गीताप्रिया, कल्याणी, रुद्ररोमा, अमिताशना, मेघस्वाना, भोगावती, सुभ्रू, कनकवती, अलताक्षी, वीरावती, विद्युजिह्वा, पद्मावती, सुनक्षत्र, कंदरा, बहुयोजना, संतानिका, कमला, महाबाला, सुदामा, बहुदामा, सुप्रभा, यशस्विनी, नृत्यप्रिया, शतोलुखलामेखला, शतघंटा, शतानंद, भगानंद, भाविनी, वपुष्मती, चंद्रसीता, भद्रकाली, ऋक्षंबिका, निष्कुटिका, वामा, चतर्ववासिनी, सुमंगला, स्वस्तिमती, बुद्धिकाम, जयप्रिया, धनदा, सुप्रसाद, भवादा, जलेश्वरी, आदि, भेदी, समेदी, वेतालजननी, कंदुतिकालिका, देवमित्र, वसुश्री, कोटरा, चित्रसेना, अचला, कुक्कुटिका, शंखालिका, शकुनिका, कुंडरिका, कौकुलिका, कुंभिका, शतोदरी, उत्क्रथिनी, जलेला, महावेगा, कंकना, मनोजवा, कंटकिनी, प्रघासा, पूतना, केशांत्री, त्रुटि, वामा, क्रोशना तदितप्रभा, मंदोदरी, मुंडी, कोटरा, मेघवाहिनी, सुभगा, लाम्बिनी, लांबा, ताम्रचूड़ा, विकासिनी, ऊर्ध्ववीनधारा, पिंगाक्षी, लोहमेखला, पृथुवस्त्र, मधुलिका, मधुकुम्भा, पक्षालिका, मटकुलिका, जरायु, जारगन्ना, ख्याता, दहदाहा, धमधामा, खंडखंडा, पूषाण, मणिकुट्टिका, अमोघ, लंबपयोधारा, वेणुविनाधारा, पिंगाक्षी, लोहमेखला, शशोलुकमुखी, कृष्णा, खरजंघा, महाजवा, शिशुमरमुखी, श्वेता, लोहिताक्षी, विभीषण, जटालिका, कामचारी, लोंगजिह्वा, बालोत्कटा, कालेहिका, वामनिका, मुकुता, लोहिताक्षी, महाकाय, हरिपिंद, एकत्वचा, सुकुसुमा, कृष्णकर्णी, क्षुरकर्णी, चतुष्कर्णी, कर्णप्रवर्ण, चतुष्पथनिकेता, गोकर्णी, महिषान्ना, खरकर्णी, महाकर्णी, भेरीस्वाना, महस्वाना, शंखश्रवा, कुंभश्रवा, भगद, महाबल, गण, सुगना, अभीति, कामदा, चतुष्पथ्रता, भूततीर्थ, अन्यगोचरी, पशुदा, विट्ठडा, सुखदा, महायशा, पयोदा, गोदा, महिषदा, सुविशाला, प्रतिष्ठा, सुप्रतिष्ठा, रोच्मना, सुरोचन, नौकार्णी, मुखकर्णी, विशिरा, मंथिनी, एकचंद्र, मेघकर्ण। मेघमाला और विरोचन. 3—29 1/2॥
 
Kuruvanshi! Bharatkulnandan! Rajendra! Those names are as follows - Prabhavati, Vishalakshi, Palita, Gostani, Shrimati, Bahula, Bahuputrika, Apsu Jaata, Gopali, Brihadambalikah, Jayavati, Malatika, Dhruvaratna, Bhaikini, Vasudama, Dama, Vishoka, Nandini, Ekchuda, Mahachuda, Chakranemi, Utkrini, Jayatsena, Kamalakshi, Shobhana, Shatrunjaya, Krodhana, Shalabhi, Khari, Madhavi, Shubhavaktra, Tirthanemi, Geetapriya, Kalyani, RudraRoma, Amitashana, Meghasvana, Bhogavati, Subhru, Kanakavati, Alatakshi, Veeravati, Vidyujihva, Padmavati, Sunakshatra, Kandra, Bahuyojana, Santanika, Kamala, Mahabala, Sudama, Bahudama, Suprabha, Yashaswini, Nrityapriya, Shatolukhlamekhala, Shataghanta, Shatananda, Bhagananda, Bhavini, Vapushmati, Chandrasita, Bhadrakali, Rikshambika, Nishkutika, Vama, Chatvarvasini, Sumangala, Swastimati, Buddhikama, Jayapriya, Dhanada, Suprasada, Bhavada, Jaleshwari, Adi, Bhedi, Samedi, Vetaljanani, Kandutikalika, Devmitra, Vasushree, Kotra, Chitrasena, Achala, Kukkutika, Shankhalika, Shakunika, Kundarika, Kaukulika, Kumbhika, Shatodari, Utkrathini, Jalela, Mahavega, Kankana, Manojva, Kantkini, Praghsa, Putna, Keshantri, Error, Vama, Kroshana Taditprabha, Mandodari, Mundi, Kotra, Meghvahini, Subhaga, Lambini, Lamba, Tamrachuda, Vikashini, Urdhvaveendhara, Pingakshi, Lohamekhala, Prithuvastra, Madhulika, Madhukumbha, Pakshalika, Matkulika, Jarayu, Jargaranna, Khyata, Dahdaha, Dhamdhama, Khandakhanda, Pushana, Manikuttika, Amogha, Lambpayodhara, Venuvinadhara, Pingakshi, Lohamekhala, Shasholukmukhi, Krishna, Kharjangha, Mahajava, Shishumarmukhi, Shweta, Lohitakshi, Vibhishana, Jatalika, Kamchari, Longjihva, Balotkata, Kalehika, Vamanika, Mukuta, Lohitakshi, Mahakaya, Haripinda, Ekatvacha, Sukusuma, Krishnakarni, Kshurkarni, Chatushkarni, Karnapravarna, Chatushpathniketa, Gokarni, Mahishanna, Kharkarni, Mahakarni, Bheriswana, Mahaswana, Shankhashrava, Kumbhashrava, Bhagada, Mahabala, Gana, Sugana, Abhiti, Kamada, Chatushpathrata, Bhootitirtha, Anyagochari, Pashuda, Vitthada, Sukhada, Mahayasha, Payoda, Goda, Mahishada, Suvishala, Pratistha, Supratistha, Rochmana, Surochana, Naukarni, Mukhkarni, Vishira, Manthini, Ekachandra, Meghkarna, Meghmala and Virochana. 3—29 1/2॥
 ✨ ai-generated
 
 
  Connect Form
  हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे। हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे॥
  © 2026 vedamrit.in All Rights Reserved. Developed by acd