श्री महाभारत  »  पर्व 7: द्रोण पर्व  »  अध्याय 148: अर्जुनका कर्णको फटकारना और वृषसेनके वधकी प्रतिज्ञा करना, श्रीकृष्णका अर्जुनको बधाई देकर उन्हें रणभूमिका भयानक दृश्य दिखाते हुए युधिष्ठिरके पास ले जाना  »  श्लोक 42-48h
 
 
श्लोक  7.148.42-48h 
अनुकर्षैरुपासङ्गै: पताकाभिर्ध्वजैस्तथा।
उपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरै:॥ ४२॥
चक्रै: प्रमथितैश्चित्रैरक्षैश्च बहुधा रणे।
युगैर्योक्त्रै: कलापैश्च धनुर्भि: सायकैस्तथा॥ ४३॥
परिस्तोमै: कुथाभिश्च परिघैरङ्कुशैस्तथा।
शक्तिभिर्भिन्दिपालैश्च तूणै: शूलै: परश्वधै:॥ ४४॥
प्रासैश्च तोमरैश्चैव कुन्तैर्यष्टिभिरेव च।
शतघ्नीभिर्भुशुण्डीभि: खड्गै: परशुभिस्तथा॥ ४५॥
मुसलैर्मुद्‍गरैश्चैव गदाभि: कुणपैस्तथा।
सुवर्णविकृताभिश्च कशाभिर्भरतर्षभ॥ ४६॥
घण्टाभिश्च गजेन्द्राणां भाण्डैश्च विविधैरपि।
स्रग्भिश्च नानाभरणैर्वस्त्रैश्चैव महाधनै:॥ ४७॥
अपविद्धैर्बभौ भूमिर्ग्रहैर्द्यौरिव शारदी।
 
 
अनुवाद
अनेक अलंकरण, उपकरण, पताकाएँ, ध्वजाएँ, अलंकरण, आसन, ईशादानन्द, रस्सियाँ, टूटे हुए पहिये, विचित्र धुरे, नाना प्रकार के जूए, लगाम, धनुष-बाण, रंग-बिरंगे हाथियों के झूले, हाथी की पीठ पर बिछाए जाने वाले कालीन, परिघ, अंकुश, भाले, भिण्डीपाल, तरकस, बरछे, कुल्हाड़ी, तोमर, कुंता, दण्ड, शतघ्नी, भुशुण्डि, तलवारें, परशु, मूसल, गदा, कुण्प, स्वर्ण चाबुक, हाथियों के लिए घंटियाँ, नाना प्रकार के हौदे और काठी, मालाएँ, नाना प्रकार के आभूषण और बहुमूल्य वस्त्र युद्धभूमि में बिखरे पड़े हैं। हे भरतश्रेष्ठ! यह भूमि इनसे ऐसे सुशोभित हो रही है जैसे शरद ऋतु का आकाश तारों से सुशोभित होता है।
 
Many adornments, accessories, banners, flags, decorations, seats, Ishadanandas, binding ropes, broken wheels, strange axles, various types of yokes, harness, reins, bows and arrows, colourful elephant swings, carpets to be spread on the elephant's back, Parigha, goads, spears, Bhindipalas, quivers, spears, axes, tomara, Kunta, staves, Shataghni, Bhushundi, swords, halberds, pestles, maces, Kunpas, golden whips, bells for elephants, various types of howdahs and saddles, garlands, various ornaments and precious clothes are scattered all over the battlefield. O best of the Bharatas! This ground is being decorated with these like the autumn sky is decorated with the stars.
 
 समीक्षित और संदर्भानुकूल अनुवाद (Contextual Translation)