| श्री भक्ति रसामृत सिंधु » सागर 4: उत्तरी विभाग: गौण भक्ति रस » लहर 8: मैत्री-वैर-रस (संगत और असंगत रस) » श्लोक 85 |
|
| | | | श्लोक 4.8.85  | आश्रयत्वे, यथा —
स्वस्मिन् धूर्ये’प्य् अमानी शिशुषु गरि-धृताव् उद्यतेषु स्मितास्यस्
थूत्कारी दध्नि विस्रे प्रणयिषु विवृत-प्रौढिर् इन्द्रे’रुणाक्षः ।
गोष्ठे साश्रुर् विदूने गुरुषु हरि-मखं प्रास्य कम्पः स पायाद्
आसारे स्फार-दृष्टिर् युवतिषु पुलकी बिभ्रद् अद्रिं विभुर् वः ॥४.८.८५॥ | | | | | | अनुवाद | | कृष्ण सभी रसों के आश्रय हैं: "गोवर्धन को उठाते हुए भी, कृष्ण को स्वयं पर गर्व (शांत) नहीं था। जब छोटे बच्चे पर्वत को उठाने के लिए उत्सुक हो गए, तो वे मुस्कुराए (हास्य, वत्सल)। उन्होंने कुछ दुर्गंधयुक्त दही (बीभत्स) पर थूका। उन्होंने अपने प्रिय मित्रों (सख्य, वीर) के लाभ के लिए पर्वत को उठाकर अपनी महान शक्ति का प्रदर्शन किया। इंद्र (रौद्र) को देखते हुए उनकी आंखें लाल हो गईं। वर्षा और वायु (करुणा) से व्रजवासियों की पीड़ा देखकर उन्होंने आंसू बहाए। इंद्र के यज्ञ को नष्ट करने के कारण, वे बड़ों के सामने भय से कांपने लगे (दास्य, भयानक)। वर्षा (अद्भुत) की प्रचंड धारा को देखकर उनकी आंखें विस्मय से चौड़ी हो गईं। (मधुरा)। गोवर्धन को उठाने वाले ये स्वामी आपकी रक्षा करें! | | | | Krishna is the abode of all Rasas: "Even while lifting Govardhan, Krishna was not proud of himself (Shanta). When the little children became eager to lift the mountain, he smiled (Hasya, Vatsala). He spat on some foul-smelling curd (Bibhatsa). He displayed his great strength by lifting the mountain for the benefit of his dear friends (Sakhya, Veera). His eyes turned red at the sight of Indra (Raudra). He shed tears at the sight of the suffering of the people of Vraja from the rain and wind (Karuna). Due to Indra's destruction of the sacrifice, he trembled with fear before the elders (Dasya, Bhayanak). His eyes widened with amazement at the sight of the raging torrent of rain (Adbhuta). May this Lord who lifted Govardhan protect you! | | | इति श्री-श्री-भक्ति-रसामृत-सिन्धाव् उत्तर-विभागे
रसानां मैत्री-वैर-स्थिति-नाम्नी लहरी अष्ठमी ॥
"इस प्रकार श्री भक्ति-रसामृत-सिंधु के उत्तरी महासागर में 'मैत्री-वैर-रस' से संबंधित आठवीं लहर समाप्त होती है।" | | | | ✨ ai-generated | | |
|
|